V. Ultrasonografia w położnictwie, diagnostyce prenatalnej i ginekologii

Zakres wymaganej wiedzy do uzyskania Certyfikatu Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego z zakresu Ultrasonografii w położnictwie, diagnostyce prenatalnej i ginekologii

  • Usg podstawowe we wczesnym okresie ciąży
    • ocena lokalizacji pęcherzyka ciążowego
    • stwierdzenie liczby pęcherzyków ciążowych
    • stwierdzenie czynności serca zarodka ( FHR ), pomiar długości ciemienowo-siedzeniowej (CRL)
    • ocena pęcherzyka żółtkowego
    • ocena kosmówki
    • wykrywanie nieprawidłowości ( ciąża obumarła, puste jajo płodowe, resztki po poronieniu, ciążowa choroba trofoblastyczna, ciąża pozamaciczna)
    • ocena kosmówkowości i owodniowości w ciąży wielopłodowej
  • Usg podstawowe w położnictwie 11-14 tydzień ciąży
    • ocena rozwoju płodu (zarysy główki i struktur wewnątrzczaszkowych, klatki piersiowej – podstawowa ocena anatomii płodu, jamy brzusznej i kończyn )
    • ocena kręgosłupa płodu
    • ocena ciągłości powłok jamy brzusznej
    • ocena przezierności karku ( NT), kości nosowej (NB), przepływu w przewodzie żylnym (DV) i przez zastawkę trójdzielną (TV), akcji serca płodu (FHR)
    • ocena kosmówki, ciągłości błony owodni
    • wykrywanie nieprawidłowości (patologia kosmówki, ciąża obumarła )
    • ocena spektrum przepływów w tętnicach macicznych,
    • interpretacja ryzyka aberracji chromosomowych na podstawie markerów „genetycznych”
  • Usg podstawowe w położnictwie 18-21 tydzień ciąży
    • głowa (symetria struktur wewnątrzczaszkowych, obecność jamy przegrody przezroczystej, ocena układu komorowego mózgu, tylnego dołu czaszki z pomiarem TCD możdżku)
    •  ocena twarzoczaszki (ciągłość górnej wargi,  profil, gałki oczne)
    • szyja- wykluczenie zmian patologicznych,
    • klatka piersiowa, serce ( położenie, oś serca, ocena czterech jam serca, ciągłości przegrody międzykomorowej, odejścia dużych naczyń, śródpiersie górne, czynność serca), płuca
    •  jama brzuszna (ułożenie trzewi, ciągłość powłok, lokalizacja żołądka, obecność nerek, pęcherzyka żółciowego, pęcherza moczowego, ocena wątroby)
    • kończyny górne i dolne
    • ciągłość kręgosłupa
    • ocena płci
    • pomiary wielkości płodu ( BPD, HC, AC, FL, HL, TCD )
    • ocena markerów aberracji chromosomalnych drugiego trymestru i ich interpretacja
    • ocena wieku ciążowego
    • ocena masy płodu
    • wykrywanie zahamowania wzrostu wewnątrzmacicznego ( IUGR )
    • ocena łożyska ( umiejscowienie, wielkość, dojrzałość, echostruktura )
    • ocena szyjki macicy (długość, ujście wewnętrzne)
    • ocena pępowiny ( liczba naczyń, lokalizacja przyczepu )
    • ocena objętości płynu owodnionego, pomiar AFI, MVP
    • wykrywanie nieprawidłowości i skierowanie do ośrodka referencyjnego
    • ciąża bliźniacza: ocena w kierunku powikłań w ciąży bliźniaczej jednokosmówkowej dwuowodniowej (TTTS, sIUGR)
  • Usg podstawowe w położnictwie 28-32 tydzień ciąży
    -ocena anatomii, wielkość i dobrostanu płodu

    • budowa płodu
    • pomiary płodu ( wykrywanie IUGR )
    • ocena łożyska
    • ocena ilości płynu owodnionego
    • badanie przepływów naczyniowych w tętnicach macicznych, pępowinowych, tętnicy środkowej mózgu )
    • wykrywanie nieprawidłowości i skierowanie do ośrodka referencyjnego
  •  Usg podstawowe w ginekologii 
    • Ocena szyjki macicy i zmian ogniskowych
    • ocena położenia, budowy, wielkości i kształtu macicy
    • ocena echostruktury, grubości endometrium,
    • Różnicowanie zmian patologicznych endometrium z uwzględnieniem nazewnictwa IETA
    • Ocena granicy endometrium-miometrium
      • ocena jamy macicy i zmian ogniskowych
        ocena echostruktury miometrium
      • ocena wielkości jajników,
      • ocena pozostałych narządów miednicy mniejszej
      • diagnostyka niepłodności (monitoring cyklu, SIS)
    • Usg zmian patologicznych przydatków
      • ocena wielkości i charakteru zmian patologicznych macicy i przydatków
      • ocena doplerowska zmian patologicznych przydatków
      • różnicowanie zmian patologicznych w obrębie przydatków z uwzględnieniem terminologii IOTA
      • diagnostyka niepłodności
      • badania ginekologiczne w prezentacji 3D/4D

Podstawy fizyczne i aparaturowe diagnostyki usg

  1. Podstawy fizyczne obrazowania ultrasonograficznego
    • propagacja fal w tkankach
    • impedancja akustyczna tkanek
    • zjawisko odbicia i załamania fal
    • tłumienie fal
    • prezentacje ultrasonograficzne: A, B i M
    • głowice ultradźwiękowe
  2.  Wprowadzenie do technik doplerowskich
    • zjawisko Dopplera
    • metoda fali ciągłej i impulsowej
    •  aljasing
  3. Podstawy hemodynamiki w świetle badań doplerowskich
  4. Obrazowanie przepływu krwi
    •  metoda kodowania prędkości przepływu kolorem – tzw. dopler kolorowy
    •  sonoangiografia doplerowska – kodowanie mocy sygnału doplerowskiego kolorem
  5.  Nowe techniki obrazowania
    • obrazowanie ze środkami kontrastującymi
    • obrazowanie harmoniczne
    • obrazowanie harmoniczne różnicowe elastografia
  6. Obrazowanie 3D
  7. Artefakty
    • artefakty w obrazowaniu narządów
    • artefakty w badaniach doplerowskich.